Αναζητούμε άνδρες που είναι διατεθειμένοι να μοιραστούν την ιστορία τους μέσα από μια προφορική συνέντευξη η οποία θα παρουσιαστεί σε μορφή άρθρου.

Δεν ψάχνουμε «τέλειες» ή δραματικές αφηγήσεις, αλλά την πραγματική εμπειρία. Πολλές φορές, το να διαβάσεις πώς ένας άλλος άνδρας διαχειρίστηκε μια δυσκολία, είναι το πιο πρακτικό και άμεσο εργαλείο για να συνδεθούμε, να ταυτιστούμε και να βρούμε λύσεις.

Τι ιστορίες ψάχνουμε; Οτιδήποτε αφορά την πραγματική ζωή. Μπορείς να μιλήσεις ενδεικτικά για:

Γιατί να συμμετέχεις; Η ιστορία σου έχει μεγάλη αξία. Μπορεί να προσφέρει μια νέα οπτική, μια λύση ή απλώς την υπενθύμιση σε κάποιον άλλον άνδρα ότι μια κατάσταση είναι διαχειρίσιμη.

Πώς λειτουργεί;

Για να συμμετέχεις μπορείς να συμπληρώσεις την παρακάτω φόρμα ή να επικοινωνήσεις μαζί μας για περισσότερες πληροφορίες!

Το άρθρο Πρόσκληση ενδιαφέροντος: Μοιράσου τη δική σου εμπειρία μαζί μας εμφανίστηκε πρώτα στο Κέντρο Ανδρικής Ψυχολογίας.

Αρκετοί άνδρες εγκαταλείπουν την προσπάθεια σε αυτό ακριβώς το σημείο. Σκέφτονται ότι θα βρεθούν απέναντι σε κάποιον που «δεν τους πιάνει», που ίσως τους κρίνει, που δεν θα κατανοεί τις ιδιαίτερες πιέσεις που βιώνουν ή που θα εστιάσει σε θεωρίες αντί για πρακτικές λύσεις.

Τι σημαίνει «κατάλληλος» θεραπευτής;

Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι σημαντικό: «κατάλληλος θεραπευτής» δεν σημαίνει απαραίτητα άνδρας θεραπευτής. Γυναίκες θεραπεύτριες μπορεί να είναι εξαιρετικά αποτελεσματικές με άνδρες θεραπευόμενους, όπως και το αντίστροφο.

Το «Male-friendly» (φιλικός ή κατάλληλος για άνδρες) αφορά την προσέγγιση και τη στάση, όχι το φύλο.

Ένας θεραπευτής κατάλληλος για άνδρες:

Τι να Προσέξεις 🚩

Το κριτήριό σου μετράει. Αν νιώθεις ότι μιλάτε άλλη γλώσσα ή ότι η προσέγγισή του δεν σου ταιριάζει, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάνει άσχημα τη δουλειά του, αλλά ίσως να μην είναι το σωστό «ταίριασμα» για σένα.

Μερικές ενδείξεις ότι ένας θεραπευτής μπορεί να μην είναι κατάλληλος για εσένα:

Τι να Αναζητήσεις ✅

Από την άλλη, υπάρχουν ξεκάθαρες θετικές ενδείξεις από νωρίς:

Οι Σωστές Ερωτήσεις

Μην φοβάσαι να πάρεις «συνέντευξη» από έναν υποψήφιο θεραπευτή. Είναι δικαίωμά σου. Μπορείς να κάνεις αυτές τις ερωτήσεις στο τηλέφωνο, μέσω email ή στην πρώτη συνάντηση γνωριμίας:

1. «Ποια είναι η εμπειρία σας με άνδρες θεραπευόμενους;»
2. «Ποια είναι η θεραπευτική σας προσέγγιση;» (Ψάξε για απαντήσεις που σου ταιριάζουν. Είναι πρακτική; Εστιάζει σε στόχους; Είναι Γνωσιακή-Συμπεριφορική; Ψυχοδυναμική;)
3. «Πώς βλέπετε τον ρόλο της αρρενωπότητας στη θεραπεία;” (Μια πολύ καλή ερώτηση για να δεις τη στάση του).
4. Αν έχεις συγκεκριμένο θέμα: «Πώς θα δουλεύαμε πρακτικά πάνω στο [π.χ. άγχος μου / πρόβλημα στις σχέσεις μου / θέμα με τον θυμό;»

Η Σχέση είναι το Κλειδί

Οι τεχνικές, τα πτυχία και οι θεωρίες έχουν τη σημασία τους. Όμως, η έρευνες δείχνουν σταθερά ότι ο νούμερο ένα παράγοντας που καθορίζει την επιτυχία της θεραπείας είναι η ποιότητα της θεραπευτικής σχέσης.

Με απλά λόγια: Η «χημεία» μετράει.

Πρέπει να αισθάνεσαι ότι αυτός ο άνθρωπος είναι με το μέρος σου. Το να βρείς τον σωστό θεραπευτή μπορεί να πάρει λίγο χρόνο. Μη συμβιβαστείς με την πρώτη επιλογή αν δεν νιώθεις σίγουρος. Η ψυχική σου υγεία αξίζει τον κατάλληλο σύμμαχο.

Το άρθρο Οδηγός για άνδρες: Πώς να επιλέξεις Ψυχολόγο – Ψυχοθεραπευτή εμφανίστηκε πρώτα στο Κέντρο Ανδρικής Ψυχολογίας.

Αν σου ακουγονται οικίες αυτες οι σκεψεις τοτε μεινε συντονισμενος γιατι θα περιγραψω ενα φαινομενο που εχει απασχολησει πολλους αντρες, συμπεριλαμβανομενου και εμενα. Το φαινομενο ειναι το συνδρομο Παναγιας-Πορνης και εχει μιλησει πρωτος για αυτο ο Φροιντ. 

Το Εσωτερικό Φράγμα

Ο Φρόυντ λοιπον μιλησε για δύο δυνάμεις, α) την στοργη και β) την σεξουαλικη ορμη (παθος). Στα παιδια, η δυναμη της στοργής κυριαρχει και επηρεάζει το παιδι μεσα απο την σχεση με την μητερα. Οταν τα αγορια γινονται έφηβοι αρχιζουν να εχουν και σεξουαλικες ορμες. Καθως η μητερα ειναι το πρωτο θηλυκο με το οποιο σχετιζονται τα αγορια, οταν γινονται έφηβοι εχουν μια ερωτικη ταση προς εκεινη. Ωστοσο, η φυση φροντιζει ωστε οι αντρες να κατευθύνουν τις ορμές τους προς αλλες γυναικες. Ιδανικα, ο αντρας νιώθει τοσο στοργη οσο και σεξουαλικη ορμη προς την γυναικα που επιλεγει.  

Συμβαίνει ωστόσο, αρκετά συχνά οι δυο δυναμεις να μην ενώνονται και να διαχωρίζονται. Πολλοι αντρες επιλεγουν γυναικες με τις οποιες νιώθουν εντονα την ορμή για σεξ ωστοσο δεν μπορουν να τις δουν για κατι πιο σοβαρο. Ενω αντιστροφα, μπορει να νιώθουν στοργη και αγαπη προς μια γυναικα (“να την βλεπουν σοβαρα”) αλλα να μην νιώθουν ερωτικη ελξη για αυτη. 

Έτσι, οδηγούμαστε σε έναν αυτόματο διαχωρισμό: Από τη μία πλευρά, τοποθετούμε τις γυναίκες που εκτιμάμε σε ένα βάθρο αγνότητας, προορίζοντάς τες για το ρόλο της συντρόφου, αλλά για εκείνες η επιθυμία μας σταδιακά σβήνει. Από την άλλη, αναζητούμε την ένταση σε γυναίκες που δεν έχουν καμία ομοιότητα με τη μητρική φιγούρα, συχνά υποτιμώντας τες, γιατί μόνο έτσι νιώθουμε ελεύθεροι να εκφράσουμε τις φαντασιώσεις μας χωρίς ενοχές.

Αυτό το «σπάσιμο» στα δύο μας εμποδίζει να νιώσουμε ολοκληρωμένοι, καθώς καταλήγουμε να έχουμε είτε αγάπη χωρίς πάθος, είτε πάθος χωρίς πραγματική σύνδεση.

Πώς οι ταμπέλες μας παγιδεύουν

Από μικρή ηλικία, το περιβάλλον μας, η θρησκεία και η οικογένεια μας τροφοδοτούν με μια διχασμένη εικόνα για τη γυναίκα. Από τη μια έχουμε το πρότυπο της Εύας, που συμβολίζει τον πειρασμό και την πρόκληση, και από την άλλη το πρότυπο της Παναγίας, που συμβολίζει την απόλυτη αγνότητα και τη μητρότητα. Η επίδραση της οικογένειας είναι συχνά πολύ σημαντική. Είναι πιθανό, όταν ο πατέρας εξιδανικεύει τη μητέρα ως μια «άγια» και ασεξουαλική φιγούρα, ενώ η ίδια η μητέρα ίσως προβάλλει τη γυναικεία σεξουαλικότητα ως κάτι «ταπεινό», το παιδί να εσωτερικεύσει το μήνυμα ότι ο σεβασμός και η επιθυμία δύσκολα συνυπάρχουν στο ίδιο πρόσωπο. Υπάρχει περίπτωση αυτά τα δύο πρότυπα να τα εσωτερικεύσουμε χωρίς να το καταλάβουμε, με αποτέλεσμα να μεγαλώνουμε μαθαίνοντας να χωρίζουμε τις γυναίκες σε «αγνές» και “σεξουαλικές”

Αυτή η εκπαίδευση δημιουργεί στο μυαλό μας κάποιους αυτόματους κανόνες που λειτουργούν σαν φίλτρα. Καταλήγουμε να πιστεύουμε ότι μια γυναίκα δεν μπορεί να είναι ταυτόχρονα και σεξουαλική και καλή σύντροφος. Έτσι, μόλις γνωρίσουμε κάποια, το μυαλό μας βάζει αμέσως μια ετικέτα. Αν τη δούμε ως «γυναίκα για σπίτι», τη σεβόμαστε και τη φροντίζουμε, αλλά η σεξουαλική μας επιθυμία σιγά-σιγά σβήνει γιατί τη νιώθουμε πολύ “ιερή” για να την ποθήσουμε έντονα. Αντίθετα, αν τη δούμε μόνο σεξουαλικά, την υποτιμάμε ασυνείδητα και δυσκολευόμαστε να δεθούμε μαζί της συναισθηματικά.

Το τίμημα αυτού του διαχωρισμού το πληρώνουμε τελικά εμείς οι ίδιοι. Όταν λειτουργούμε με αυτές τις ταμπέλες, εγκλωβιζόμαστε σε σχέσεις που στερούνται πάθους ή σε εφήμερες επαφές που στερούνται ουσίας. Οι έρευνες είναι ξεκάθαρες: οι άνδρες που κουβαλούν αυτές τις πεποιθήσεις αναφέρουν τη χαμηλότερη ικανοποίηση στη ζωή τους, τόσο συναισθηματικά όσο και σεξουαλικά. Αν δεν καταφέρουμε να δούμε τη σύντροφό μας ως έναν ολοκληρωμένο άνθρωπο που έχει το δικαίωμα να είναι και στοργική και σεξουαλική, καταδικάζουμε τη σχέση μας σε μια μόνιμη δυσλειτουργία και τον εαυτό μας σε ένα αίσθημα ανικανοποίητου.

Τι μπορούμε να κάνουμε;

Το ταξίδι από τον διχασμό στην ενοποίηση δεν είναι πάντα εύκολο, αλλά είναι απαραίτητο για όποιον θέλει να ζήσει μια αληθινή σχέση. Το σύνδρομο «Παναγίας-Πόρνης» είναι ουσιαστικά ένας φόβος: ο φόβος ότι αν φέρουμε το πάθος μέσα στην αγάπη, θα την καταστρέψουμε . 

Η λύση ξεκινά τη στιγμή που θα αποφασίσουμε να γκρεμίσουμε τα κουτάκια στο μυαλό μας. Σε αυτό το σημείο, οι συνεδρίες Γνωσιακής-Συμπεριφορικής Θεραπείας (CBT) μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά, καθώς μας επιτρέπουν να εντοπίσουμε αυτές τις πυρηνικές πεποιθήσεις, να αξιολογήσουμε κριτικά τις «ταμπέλες» που χρησιμοποιούμε και να τις αλλάξουμε προοδευτικά προς μια πιο υγιή στάση. Χρειάζεται να καταλάβουμε ότι η σύντροφός μας δεν είναι ούτε μια αγία που πρέπει να προστατευτεί από την επιθυμία, ούτε ένα αντικείμενο για εκτόνωση. Είναι ένας ολοκληρωμένος άνθρωπος .

Αυτή η ένωση είναι που φέρνει την πραγματική ικανοποίηση. Σημαίνει ότι μπορείς να κοιτάζεις την ίδια γυναίκα και να βλέπεις μέσα της τόσο την τρυφερή σύντροφο όσο και την ερωτική ερωμένη.

Το άρθρο Έρωτας χωρίς Πόθο, Πόθος χωρίς Έρωτα: Αναλύοντας τη Διχοτόμηση «Παναγίας-Πόρνης» εμφανίστηκε πρώτα στο Κέντρο Ανδρικής Ψυχολογίας.

Δεν είμαι ψυχολόγος, δεν παρέχω θεραπεία, αλλά μέσα από το γυμναστήριο παρατηρώ και βοηθώ άντρες να χτίζουν όχι μόνο σώμα, αλλά και ψυχική ανθεκτικότητα. Η γυμναστική και η ψυχολογία δεν είναι δύο ξεχωριστοί κόσμοι· αλληλοεπιδρούν βαθιά, συμπληρώνει η μία την άλλη και μαζί δημιουργούν έναν πιο υγιή και ανθεκτικό άντρα.

«Μελέτες δείχνουν ότι η άσκηση μπορεί να έχει παρόμοια οφέλη με τα αντικαταθλιπτικά σε ήπιες και μέτριες περιπτώσεις κατάθλιψης, αλλά πάντα ως συμπληρωματικό εργαλείο και όχι ως αντικατάσταση της θεραπείας.»

Η Βιολογική Σύνδεση

Όταν γυμναζόμαστε, το σώμα απελευθερώνει μια σειρά από ορμόνες και νευροδιαβιβαστές που επηρεάζουν άμεσα τη διάθεσή μας. Οι ενδορφίνες, οι γνωστές «ορμόνες της ευτυχίας», μειώνουν την αίσθηση του πόνου και δημιουργούν ευφορία – γι’ αυτό πολλοί λένε ότι μετά την προπόνηση νιώθουν τις σκέψεις τους πιο καθαρές και λιγότερο πιεστικές.

Παράλληλα, η άσκηση αυξάνει τα επίπεδα σεροτονίνης και ντοπαμίνης, ουσιών που ρυθμίζουν τη διάθεση και την κινητοποίηση. Επιπλέον, η τακτική γυμναστική προάγει τη νευρογένεση – δηλαδή τη δημιουργία νέων νευρώνων – στον ιππόκαμπο, την περιοχή του εγκεφάλου που εμπλέκεται στη μνήμη και τη ρύθμιση των συναισθημάτων. Αυτό συμβαίνει μέσω της αύξησης του παράγοντα BDNF (Brain-Derived Neurotrophic Factor), που λειτουργεί σαν «λίπασμα» για τον εγκέφαλο.

Μια κλασική μετα-ανάλυση 29 μελετών (Szuhany et al., 2015) έδειξε ότι τόσο μια μεμονωμένη συνεδρία άσκησης όσο και η τακτική προπόνηση αυξάνουν σημαντικά τα επίπεδα BDNF. Πιο πρόσφατα, έρευνες (2022) έδειξαν ότι η προπόνηση με βάρη έχει την ισχυρότερη επίδραση στην αύξηση BDNF, ακολουθούμενη από τη διαλειμματική προπόνηση υψηλής έντασης (HIIT).

«Ως προπονητής, δεν συνταγογραφώ φάρμακα, αλλά βλέπω άντρες που έρχονται κουρασμένοι και απογοητευμένοι να φεύγουν με καθαρότερο μυαλό και μεγαλύτερη αισιοδοξία»

Ο ρόλος της Τεστοστερόνης

Η Ορμόνη της Δύναμης και της Ψυχικής Ισορροπίας

Πολλοί άντρες συνδέουν την τεστοστερόνη με μυς, λίμπιντο και «ανδρισμό», αλλά παίζει κρίσιμο ρόλο και στην ψυχική υγεία. Χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης συνδέονται συχνά με κόπωση, ευερεθιστότητα, χαμηλή διάθεση και άγχος. Μελέτες δείχνουν ότι άντρες με hypogonadism (χαμηλή τεστοστερόνη) έχουν υψηλότερο κίνδυνο για καταθλιπτικά συμπτώματα, ενώ η θεραπεία με τεστοστερόνη συχνά βελτιώνει τη διάθεση, μειώνει το άγχος και αυξάνει την ενέργεια.

Η καλή είδηση; Η γυμναστική, ιδιαίτερα η προπόνηση με βάρη και οι πολυαρθρικές ασκήσεις (όπως squats, deadlifts, bench press), αυξάνει φυσικά τα επίπεδα τεστοστερόνης. Meta-αναλύσεις επιβεβαιώνουν ότι η προπόνηση με αντιστάσεις προκαλεί οξείες αυξήσεις τεστοστερόνης, βοηθώντας στην καταπολέμηση της χρόνιας κόπωσης που βλέπω σε πολλούς πελάτες.

Μείωση Στρες και Άγχους  – Το Γυμναστήριο ως «Αποτοξίνωση»

Το σύγχρονο ανδρικό στρες – δουλειά, οικογένεια, οικονομικές πιέσεις – ενεργοποιεί συνεχώς το συμπαθητικό νευρικό σύστημα, αυξάνοντας την κορτιζόλη, την ορμόνη του στρες. Χρόνια υψηλή κορτιζόλη οδηγεί σε εξάντληση, αϋπνία, ευερεθιστότητα και ακόμα και στυτική δυσλειτουργία.

Η άσκηση λειτουργεί ως φυσικός «ρυθμιστής». Μέσα σε 30 λεπτά μέτριας ή έντονης προπόνησης, τα επίπεδα κορτιζόλης πέφτουν σημαντικά, ενώ η έντονη άσκηση μπορεί να μειώσει την απόκριση κορτιζόλης σε επόμενους στρεσογόνους παράγοντες. Ιδιαίτερα οι ασκήσεις με βάρη και η υψηλής έντασης interval training (HIIT) βοηθούν το σώμα να «καίει» το περιττό στρες. Πολλοί ασκούμενοι μου λένε: «Μετά την προπόνηση, τα προβλήματα φαίνονται μικρότερα». Στην κοινωνία μας, η ανδρική αξία συχνά συνδέεται με τη δύναμη, την απόδοση και την εμφάνιση. Όταν ένας άντρας νιώθει ότι «δεν τα καταφέρνει» – είτε στη δουλειά είτε στις σχέσεις – η αυτοεκτίμησή του πλήττεται. Η γυμναστική προσφέρει απτά, μετρήσιμα αποτελέσματα: περισσότερα κιλά στον πάγκο, καλύτερος ορισμός μυών, μεγαλύτερη αντοχή. Κάθε μικρή νίκη στην προπόνηση μεταφράζεται σε αίσθηση ελέγχου και ικανότητας.

Μελέτες δείχνουν ότι η προπόνηση με βάρη βελτιώνει σημαντικά την αυτοεκτίμηση, ιδιαίτερα μέσω βελτίωσης της εικόνας σώματος και της φυσικής ικανότητας. Δεν μιλάμε για ναρκισσισμό ή υπερβολική εστίαση στην εμφάνιση. Μιλάμε για την αίσθηση ότι «μπορώ να βελτιωθώ». Αυτό μεταφέρεται και σε άλλους τομείς της ζωής: ένας άντρας που σηκώνει περισσότερα βάρη σήμερα από χτες, νιώθει πιο ικανός να αντιμετωπίσει και τις δυσκολίες έξω από το γυμναστήριο. Η τακτική γυμναστική απαιτεί πειθαρχία – να σηκωθείς νωρίς, να ακολουθήσεις πρόγραμμα, να μην τα παρατήσεις όταν πονάς. Αυτή η πειθαρχία χτίζει ψυχική ανθεκτικότητα .

Κοινωνική Διάσταση: Το Γυμναστήριο ως Χώρος Σύνδεσης

Πολλοί άνδρες δεν εκφράζονται άνετα μέσα από την κλασική συζήτηση «πρόσωπο με πρόσωπο», καθώς συχνά προτιμούν τη «γλώσσα της δράσης». Το γυμναστήριο προσφέρει ακριβώς αυτό: έναν φυσικό χώρο σύνδεσης όπου η επικοινωνία προκύπτει αβίαστα μέσα από την κοινή δραστηριότητα.

Η προπόνηση δίπλα σε άλλους, η ανταλλαγή συμβουλών και η αμοιβαία ενθάρρυνση, δημιουργούν ισχυρούς δεσμούς. Όπως αναφέρει και η βιβλιογραφία, οι άνδρες συχνά προτιμούν την επικοινωνία «ώμο με ώμο» (κάνοντας κάτι μαζί) παρά «πρόσωπο με πρόσωπο». Πολλές φιλίες και υποστηρικτικά δίκτυα ξεκινούν από τον πάγκο ή τον διάδρομο.

Σε ομάδες ή personal training, ο γυμναστής γίνεται ένας έμπιστος σύμβουλος – όχι ψυχολόγος, αλλά κάποιος που ακούει, ενθαρρύνει και βοηθάει να ξεπεραστούν εμπόδια. Έχω δει άντρες να ανοίγονται περισσότερο μετά από μια σκληρή προπόνηση παρά σε οποιαδήποτε άλλη κατάσταση.

Λίγες πρακτικές συμβουλές 

• Ξεκίνα χαλαρά : 3 προπονήσεις την εβδομάδα, 30-45 λεπτά βάρη. Βρες με τον γυμναστή σου ένα πρόγραμμα που σου αρέσει και μείνε σε αυτό. Θα βλέπεις τις αλλαγές πάνω σου και μέσα σου και αυτό θα σου δώσει ώθηση (αυξηση BDNF & τεστοστερόνης).
• Βάλε στόχο για 8,000 βήματα μέσα στην ημέρα. Σαν νούμερο ίσως φαίνεται μεγάλο αλλά δεν είναι. Υπόψιν, μετράνε και τα βήματα που κάνεις στη δουλειά.
• Ενίσχυσε την προσπάθειά σου: Καλός ύπνος, σωστή διατροφή (περιόρισε την ζάχαρη), φάε γεύματα υψηλά σε πρωτεΐνη.

Η γυμναστική δεν αντικαθιστά την ψυχοθεραπεία.

Είναι όμως είναι ένα ισχυρό, προσιτό εργαλείο που κάθε άντρας μπορεί να χρησιμοποιήσει για να ενισχύσει την ψυχική του υγεία, όπως αποδεικνύουν πολυάριθμες επιστημονικές μελέτες. Ως γυμναστής, βλέπω καθημερινά πώς το να ιδρώνεις, να πιέζεσαι και να βελτιώνεσαι σωματικά μεταμορφώνει και το πώς νιώθεις μέσα σου. Το σώμα και το μυαλό δεν είναι ξεχωριστά – είναι ένα. Φρόντισε το σώμα σου και το μυαλό σου θα σε ευγνωμονεί.

Το άρθρο Χτίζοντας σώμα και ψυχή: Ο ρόλος της γυμναστικής στην ψυχική υγεία του άνδρα εμφανίστηκε πρώτα στο Κέντρο Ανδρικής Ψυχολογίας.

Γιατί, όμως, παρατηρείται αυτό το χάσμα μεταξύ της ανάγκης και της αναζήτησης βοήθειας; Αρχικά, ας είμαστε ρεαλιστές: υπάρχουν πρακτικά εμπόδια, όπως οι οικονομικές δυσκολίες, που περιορίζουν σημαντικά τις επιλογές ενός ατόμου. Όμως το ζήτημα βαθαίνει περισσότερο. Για πολλούς, η ψυχοθεραπεία φαντάζει ως μια διαδικασία ασαφής και αόριστη που δυσκολεύει έναν άντρα να κάνει το πρώτο βήμα χωρίς την κατάλληλη καθοδήγηση.

Πάνω σε αυτή την αβεβαιότητα συχνά “χτίζεται” δυσπιστία: είτε πρόκειται για τον φόβο μιας θεραπείας χωρίς τέλος, είτε για την πεποίθηση πως οι ειδικοί “δεν έχουν να τους προσφέρουν κάτι ουσιαστικό”, είτε ακόμη και λόγω παλαιότερων αρνητικών εμπειριών με υπηρεσίες που δεν κατάφεραν να τους προσεγγίσουν σωστά (Sagar-Ouriaghli et al., 2019; Shepherd et al., 2023). Παρόλα αυτά, πέρα από αυτά τα εξωτερικά εμπόδια, υπάρχει και ένα πιο “ύπουλο” εμπόδιο στον οποίο θα εστιάσουμε εδώ: οι εσωτερικές μας πεποιθήσεις και το κοινωνικό στίγμα, που προσπαθεί να μας πείσει ότι πρέπει να τα βγάζουμε πέρα πάντα μόνοι μας.

Κοινωνικό Στίγμα: Η έντονη κοινωνική αποδοκιμασία, η απόρριψη ή η «κηλίδωση» της φήμης ενός ατόμου (ή μιας ομάδας), επειδή διαθέτει κάποιο χαρακτηριστικό που η κοινωνία ή μια συγκεκριμένη κουλτούρα θεωρεί μειονεκτικό, ντροπιαστικό ή διαφορετικό από το «φυσιολογικό».

Ερευνητικά δεδομένα επιβεβαιώνουν σταθερά πως η ανθρώπινη ανάγκη για υποστήριξη έρχεται συχνά σε σύγκρουση με τις προσδοκίες του ανδρικού ρόλου. Όταν ένας άνδρας αντιλαμβάνεται τον ανδρισμό του ως συνώνυμο της σιωπηλής αντοχής και της καταπίεσης των συναισθημάτων, η αναζήτηση βοήθειας φαντάζει αδιανόητη. Όσο πιο έντονα ενστερνίζεται την πεποίθηση ότι οφείλει να παραμένει στωικός, άτρωτος και να στηρίζεται αποκλειστικά στον εαυτό του, τόσο απομακρύνεται από την προοπτική της επίσκεψης σε έναν ειδικό ψυχικής υγείας (Lynch et al., 2018; Shepherd et al., 2023). Σε αυτό το πλαίσιο, η αναγνώριση της ανάγκης για βοήθεια βιώνεται ως απειλή ή «προδοσία» της ανδρικής ταυτότητας (Vandello & Bosson, 2013). Είναι ακριβώς αυτός ο φόβος, ότι θα κριθεί ως «αδύναμος» ή «λιγότερο άνδρας» από τον κοινωνικό του κύκλο, που τον εγκλωβίζει στη σιωπή.

Πράγματι, οι έρευνες έρχονται να επιβεβαιώσουν αυτό που πολλοί άνδρες βιώνουν σιωπηλά: υπάρχει μια βαθιά σύγκρουση ανάμεσα στην ανθρώπινη ανάγκη μας για στήριξη και στην εικόνα που έχουμε εκπαιδευτεί να προβάλλουμε. Όταν ο ανδρισμός ταυτίζεται με τη σιωπηλή αντοχή, το να ζητήσεις βοήθεια μοιάζει ακατόρθωτο. Όσο περισσότερο εγκλωβιζόμαστε στην πεποίθηση ότι οφείλουμε να είμαστε «άτρωτοι βράχοι», τόσο απομακρυνόμαστε από την υποστήριξη , επαγγελματική ή μη που θα μπορούσε να μας ανακουφίσει. Σε αυτό το πλαίσιο, η αναζήτηση θεραπείας δεν φαντάζει ως πράξη φροντίδας, αλλά ως παραδοχή ήττας. Μια «προδοσία» της ανδρικής ταυτότητας, η οποία γεννά τον φόβο ότι θα εκτεθούμε και θα κριθούμε αρνητικά στα μάτια των άλλων.

Εσωτερικευμένο Στίγμα: Η τάση ενός ατόμου, που αντιμετωπίζει ψυχολογικές δυσκολίες ή αναζητά επαγγελματική βοήθεια, να ενστερνίζεται τις αρνητικές πεποιθήσεις που αναπαράγει η κοινωνία για θέματα ψυχικής υγείας.

Οι νέοι άντρες δεν θα κρίνουν απαραίτητα τους γνωστούς τους που υποφέρουν και πιθανόν να τους ενθαρρύνουν να ζητήσουν επαγγελματική βοήθεια αλλά είναι πολύ πιό πιθανό να κρίνουν αυστηρά τον εαυτό τους όταν δυσκολεύονται. Στους νέους άντρες παραμένει βαθιά ριζωμένη η πεποίθηση ότι πρέπει να είναι δυνατοί, πως η θεραπεία είναι ήττα που θα μειώσει την αξία τους ως άντρες…ακόμα και αν δεν θα σκεφτόντουσαν έτσι για κάποιον φίλο τους. Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι το στίγμα αλλά η εσωτερίκευση του και παρατηρείται σταθερά ως σημαντικό εμπόδιο για τους νέους άντρες με ψυχολογικές δυσκολίες (Jennings et al., 2015, Mahalik, & Di Bianca, 2021).

Σε μία μελέτη παρατηρήθηκε πως λιγότερο από 10% των άντρων με συμπτώματα κατάθλιψης και σκέψης αυτοκτονίας/ αυτοτραυματισμού λαμβάνουν επαγγελματική φροντίδα (Rice et al., 2020). Η κατάθλιψη και οι σκέψεις αυτοκτονίας τείνουν να αυτο-ερμηνεύονται ως πηγές ντροπής και όχι ως έκτακτη ανάγκη (Mackenzie et al., 2019). Πριν καν μιλήσουμε για θεραπεία της κατάθλιψης, οφείλουμε να μιλήσουμε για θεραπεία της ντροπής. Η έρευνα πάνω στην αυτο-συμπόνια προσφέρει μια νότα ελπίδας. Άντρες με υψηλά επίπεδα αυτο-συμπόνιας σταθερά εμφανίζουν λιγότερο περιοριστικές πεποιθήσεις γύρω από την αρρενωπότητα τους (Booth et al., 2019). Ακόμα και σε άντρες που έντονα ενστερνίζονται πρότυπα αρρενωπότητας, η αυτο-συμπόνια προέβλεπε πιο υψηλή προθυμία να λάβουν βοήθεια (Heath et al., 2017).

Το ερώτημα είναι: “Πως μπορείς να προσφέρεις στον εαυτό σου την ίδια συμπόνια που τόσο απλόχερα θα έδινες σε κάποιον άλλο;”

Για εσένα που δυσκολεύεσαι να ζητήσεις υποστήριξη:

Ίσως να βοηθούσε αν άκουγες ιστορίες άλλων ανδρών που μίλησαν ανοιχτά για τις δυσκολίες τους. Όταν βλέπεις έναν άλλον άνδρα να μοιράζεται τα δικά του προβλήματα, ίσως σκεφτείς πως και εσύ θα μπορούσες να κάνεις το ίδιο. Είναι ένας τρόπος να αναγνωρίσεις πως δεν είσαι ο μόνος που δυσκολεύεται. Προσωπικά, με είχε συγκινήσει η αυθεντικότητα του Stephen Fry όταν μίλησε στο Oxford Union Society για τις δικές του δυσκολίες και την ψυχική υγεία.

Το πρώτο βήμα δεν χρειάζεται απαραίτητα να είναι επίσκεψη σε ειδικό. Μίλα για όσα σε βαραίνουν σε κάποιο άτομο που εμπιστεύεσαι. Δεν χρειάζεται να πεις τα πάντα αρκεί να δημιουργηθούν οι πρώτες “ρωγμές” στη σιωπή σου.

Όταν αποφασίσεις να απευθυνθείς σε ειδικό, διάλεξε κάποιον που είναι ευαισθητοποιημένος στην ανδρική εμπειρία. Η δυσκολία σου να ανοιχτείς θα μειωθεί αν νιώσεις ότι ο θεραπευτής “μιλάει τη γλώσσα σου”. Πολλοί άνδρες διστάζουν, θεωρώντας την ψυχοθεραπεία ως μια αφηρημένη συζήτηση για συναισθήματα. Η συναισθηματική διερεύνηση είναι αναπόσπαστο κομμάτι ολοκληρωμένης θεραπείας αλλά η θεραπεία περιλαμβάνει και πρακτική επίλυση προβλημάτων και ανάπτυξη στρατηγικών δράσης. Οι παραπάνω πτυχές συχνά είναι πιο επιθυμητές από τους άντρες και τις θεωρούν πιο χρήσιμες, ιδιαίτερα στα αρχικά στάδια της θεραπείας (Seager, & Barry, 2022).

Μακάρι να ζούσαμε σε μια κοινωνία που δεν απαιτεί θάρρος από έναν άντρα για να ζητήσει βοήθεια. Όμως θέλω να ελπίζω πως οι άντρες που το χρειάζονται θα βρουν το θάρρος να μην παλεύουν μόνοι.

Το άρθρο Η εσωτερική μάχη του άνδρα: Γιατί διστάζουμε να ζητήσουμε στήριξη; εμφανίστηκε πρώτα στο Κέντρο Ανδρικής Ψυχολογίας.

Γνωρίζουμε καλά από τις έρευνες, αλλά και την εμπειρία μας, ότι η οι άνδρες συχνά προτιμούν διαφορετικούς τρόπους για να διαχειριστούν τις προκλήσεις: κάποιοι θέλουν πρακτικές στρατηγικές και “coaching”, άλλοι ψηφιακά εργαλεία που μπορούν να χρησιμοποιήσουν ανώνυμα, και άλλοι προτιμούν τη δράση, όπως ομάδες βασισμένες σε δεξιότητες ή workshops σε χώρους όπως τα γυμναστήρια.

Θέλουμε να σταματήσουμε να κάνουμε υποθέσεις για το τι προτιμάς. Θέλουμε να ρωτήσουμε εσένα.

Αυτή τη στιγμή, σχεδιάζουμε τα επόμενα βήματά μας, από νέο ψηφιακό περιεχόμενο μέχρι πιθανές συνεργασίες και ομάδες. Για να το κάνουμε σωστά, χρειαζόμαστε τη δική σου καθοδήγηση.

Αφιέρωσε 2 λεπτά για να απαντήσεις στο σύντομο, ανώνυμο ερωτηματολόγιό μας.

Οι απαντήσεις σου θα μας βοηθήσουν να καταλάβουμε τι ακριβώς αναζητάς: Προτιμάς online υποστήριξη ή δράσεις από κοντά; Σε ενδιαφέρει ένα πρακτικό workshop ή μια ομάδα συζήτησης;

Το άρθρο Ερωτηματολόγιο: Σχεδιάζοντας πλαίσια για την υποστήριξη των ανδρών εμφανίστηκε πρώτα στο Κέντρο Ανδρικής Ψυχολογίας.