Οδηγός για άνδρες: Πώς να επιλέξεις Ψυχολόγο – Ψυχοθεραπευτή

Man with eyeglasses and beard working on a laptop indoors, focused and engaged.

Το να πάρεις την απόφαση να μιλήσεις σε έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας είναι ένα μεγάλο, συχνά δύσκολο, πρώτο βήμα. Αμέσως μετά, όμως, ακολουθεί μια εξίσου σημαντική ερώτηση: «πώς βρίσκω τον κατάλληλο επαγγελματία;»

Αρκετοί άνδρες εγκαταλείπουν την προσπάθεια σε αυτό ακριβώς το σημείο. Σκέφτονται ότι θα βρεθούν απέναντι σε κάποιον που «δεν τους πιάνει», που ίσως τους κρίνει, που δεν θα κατανοεί τις ιδιαίτερες πιέσεις που βιώνουν ή που θα εστιάσει σε θεωρίες αντί για πρακτικές λύσεις.

Τι σημαίνει «κατάλληλος» θεραπευτής;

Ας ξεκαθαρίσουμε κάτι σημαντικό: «κατάλληλος θεραπευτής» δεν σημαίνει απαραίτητα άνδρας θεραπευτής. Γυναίκες θεραπεύτριες μπορεί να είναι εξαιρετικά αποτελεσματικές με άνδρες θεραπευόμενους, όπως και το αντίστροφο.

Το «Male-friendly» (φιλικός ή κατάλληλος για άνδρες) αφορά την προσέγγιση και τη στάση, όχι το φύλο.
Ένας θεραπευτής κατάλληλος για άνδρες:
  • Κατανοεί τις ανδρικές προκλήσεις και αναγνωρίζει τις μοναδικές κοινωνικές πιέσεις που βιώνουν οι άνδρες (π.χ. η προσδοκία να είναι “δυνατοί”, να μην εκφράζουν αδυναμία, η πίεση στην καριέρα, οι ευθύνες ως πατέρες).
  • Δεν αντιμετωπίζει την αρρενωπότητα ή τα παραδοσιακά ανδρικά χαρακτηριστικά (όπως η ανάγκη για δράση, η λογική σκέψη, η επιθυμία για αυτονομία) ως κάτι «τοξικό» ή παθολογικό που πρέπει να «διορθωθεί».
  • Είναι πρακτικός και εστιάζει σε λύσεις. Ενώ η διερεύνηση του παρελθόντος είναι χρήσιμη, πολλοί άνδρες λειτουργούν καλύτερα όταν η θεραπεία έχει σαφείς, πρακτικούς στόχους στο «εδώ και τώρα».
  • Είναι άνετος με «δύσκολα» θέματα και δεν φοβάται να μιλήσει ανοιχτά για θυμό, σεξουαλικότητα, εθισμούς, φιλοδοξίες ή αποτυχίες, χωρίς να κρίνει.
  • Εκπέμπει αυθεντικότητα και προσεγγίζει τη διαδικασία με ειλικρίνεια, όντας ο πραγματικός του εαυτός. Αποφεύγει τόσο την αυστηρή, απρόσωπη απόσταση του «ειδικού», όσο και την τεχνητή, προσποιητή στοργή που μοιάζει με ρόλο.
Focused young man sitting comfortably using a laptop at home, engaging in remote work.

Τι να Προσέξεις 🚩

Το κριτήριό σου μετράει. Αν νιώθεις ότι μιλάτε άλλη γλώσσα ή ότι η προσέγγισή του δεν σου ταιριάζει, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάνει άσχημα τη δουλειά του, αλλά ίσως να μην είναι το σωστό «ταίριασμα» για σένα.

Μερικές ενδείξεις ότι ένας θεραπευτής μπορεί να μην είναι κατάλληλος για εσένα:

  • Νιώθεις ότι πρέπει να «απολογηθείς» για τις σκέψεις, τα συναισθήματα ή την ταυτότητά σου.
  • Χρησιμοποιεί όρους όπως «τοξική αρρενωπότητα» για να περιγράψει γενικά τους άνδρες ή τις δικές σου συμπεριφορές, αντί να εστιάσει στο συγκεκριμένο πρόβλημα.
  • Εστιάζει περισσότερο σε θεωρίες παρά σε εσένα και αισθάνεσαι ότι σε βάζει σε «κουτάκια» – ή ότι η συζήτηση αφορά περισσότερο κοινωνικές θεωρίες παρά την προσωπική σου εμπειρία.
  • Αποφεύγει τους πρακτικούς στόχους. Αν ψάχνεις για συγκεκριμένες στρατηγικές και ο θεραπευτής επιμένει μόνο σε αφηρημένη ανάλυση, η χημεία μπορεί να μη ταιριάζει.

Τι να Αναζητήσεις ✅

Από την άλλη, υπάρχουν ξεκάθαρες θετικές ενδείξεις από νωρίς:

  • Αισθάνεσαι ότι σε ακούει πραγματικά και δεν βιάζεται να βγάλει συμπεράσματα. Δεν σε διακόπτει και θυμάται λεπτομέρειες που του είπες.
  • Η προσέγγιση είναι συνεργατική και νιώθεις ότι δουλεύετε μαζί σαν ομάδα για να λύσετε ένα πρόβλημα, αντί να σου κάνει «διάλεξη».
  • Εστιάζει στους δικούς σου στόχους. Σε ρωτάει “Τι θα ήθελες να πετύχεις;” και «Πώς θα ξέρουμε ότι φτάνουμε εκεί;».
  • Έχει εμπειρία με ανδρικά θέματα και φαίνεται άνετος και γνώστης όταν συζητάτε θέματα που αφορούν ειδικά τους άνδρες.
  • Είναι διαφανής για τα διαπιστευτήριά του. Έχει νόμιμη άδεια άσκησης επαγγέλματος, επιστημονική επάρκεια και ξεκάθαρη μεταπτυχιακή κατάρτιση στην ψυχοθεραπεία. Η γνώση και η εκπαίδευσή του σου δίνουν την ασφάλεια ότι βρίσκεσαι στα σωστά χέρια.
  • Νιώθεις σχετικά άνετα. Αυτό είναι το πιο σημαντικό. Αισθάνεσαι μια βασική ασφάλεια να είσαι ο εαυτός σου, ακόμα κι αν συζητάτε για δύσκολα θέματα.

Οι Σωστές Ερωτήσεις

Μην φοβάσαι να πάρεις «συνέντευξη» από έναν υποψήφιο θεραπευτή. Είναι δικαίωμά σου. Μπορείς να κάνεις αυτές τις ερωτήσεις στο τηλέφωνο, μέσω email ή στην πρώτη συνάντηση γνωριμίας:

  1. «Ποια είναι η εμπειρία σας με άνδρες θεραπευόμενους;»
  2. «Ποια είναι η θεραπευτική σας προσέγγιση;» (Ψάξε για απαντήσεις που σου ταιριάζουν. Είναι πρακτική; Εστιάζει σε στόχους; Είναι Γνωσιακή-Συμπεριφορική; Ψυχοδυναμική;)
  3. «Πώς βλέπετε τον ρόλο της αρρενωπότητας στη θεραπεία;” (Μια πολύ καλή ερώτηση για να δεις τη στάση του).
  4. Αν έχεις συγκεκριμένο θέμα: «Πώς θα δουλεύαμε πρακτικά πάνω στο [π.χ. άγχος μου / πρόβλημα στις σχέσεις μου / θέμα με τον θυμό;»

Η Σχέση είναι το Κλειδί

Οι τεχνικές, τα πτυχία και οι θεωρίες έχουν τη σημασία τους. Όμως, η έρευνες δείχνουν σταθερά ότι ο νούμερο ένα παράγοντας που καθορίζει την επιτυχία της θεραπείας είναι η ποιότητα της θεραπευτικής σχέσης.

Με απλά λόγια: Η «χημεία» μετράει.

Πρέπει να αισθάνεσαι ότι αυτός ο άνθρωπος είναι με το μέρος σου. Το να βρείς τον σωστό θεραπευτή μπορεί να πάρει λίγο χρόνο. Μη συμβιβαστείς με την πρώτη επιλογή αν δεν νιώθεις σίγουρος. Η ψυχική σου υγεία αξίζει τον κατάλληλο σύμμαχο.

Οδηγός για άνδρες: Πώς να επιλέξεις Ψυχολόγο – Ψυχοθεραπευτή

Κατεβάστε σε PDF

Συμπληρώστε το email σας

Addis, M. E., & Mahalik, J. R. (2003). Men, masculinity, and the contexts of help seeking. American Psychologist, 58(1), 5–14. https://doi.org/10.1037/0003-066X.58.1.5

Flückiger, C., Del Re, A. C., Wampold, B. E., & Horvath, A. O. (2018). The alliance in adult psychotherapy: A meta-analytic synthesis. Psychotherapy, 55(4), 316–340. https://doi.org/10.1037/pst0000172

IronShrink. (2021). How to search for male-friendly therapists. https://ironshrink.com/2021/08/how-to-find-a-male-friendly-therapist/

Kiselica, M. S., & Englar-Carlson, M. (2010). Identifying, affirming, and building upon male strengths: The positive psychology/positive masculinity model of psychotherapy with boys and men. Psychotherapy: Theory, Research, Practice, Training, 47(3), 276–287. https://doi.org/10.1037/a0021159

Liddon, L., Kingerlee, R., & Barry, J. A. (2019). What are the factors that make a male-friendly therapy? In J. A. Barry, R. Kingerlee, M. Seager, & L. Sullivan (Eds.), The Palgrave handbook of male psychology and mental health (pp. 671–694). Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-3-030-04384-1_32

Martin, L. A., Neighbors, H. W., & Griffith, D. M. (2013). The experience of symptoms of depression in men vs women: Analysis of the National Comorbidity Survey Replication. JAMA Psychiatry, 70(10), 1100–1106. https://doi.org/10.1001/jamapsychiatry.2013.1985

Seager, M., & Barry, J. (2023). Ψυχολογικές παρεμβάσεις για την υποστήριξη των ανδρών: Έγγραφο ενημέρωσης (Γ. Παπαμανωλιουδάκης, Μετάφρ.). The British Psychological Society. – LINK

Η χρήση του αρσενικού γένους γίνεται αποκλειστικά χάριν συντομίας και ροής του λόγου, αποφεύγοντας πολυσύνθετους τύπους (π.χ. «ο/η»). Οι όροι αφορούν ισότιμα άνδρες και γυναίκες επαγγελματίες.

Avatar photo
Γιώργος Παπαμανωλιουδάκης

Ο Γιώργος είναι Ψυχολόγος MSc, εξειδικευμένος στη Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία και δημιουργός του ΚΕ.Α.ΨΥ. Εργάζεται θεραπευτικά με ενήλικες και εφήβους, ενώ το ερευνητικό και συγγραφικό του ενδιαφέρον επικεντρώνεται στα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι άνδρες κατά την αναζήτηση ψυχολογικής υποστήριξης.

Email: georgepapaman@keapsy.org

Σχετικά Άρθρα