Περπατας, κανεις μια βολτα στο κεντρο της πολης, ακουγοντας την μουσικη σου. Στο δρομο σου βλεπεις μια κοπελα να περπαταει απεναντι σου. Εχει καπως αποκαλυπτικό ντύσιμο, ειναι ομορφη, σέξι, σου αρεσουν ολα πανω της. Σκεφτεσαι “πολυ ωραια γυναικα, αλλα μονο για σεξ μου βγαζει κατι, οχι για κατι πιο σοβαρο”. Την ιδια μερα, η την επομενη, εισαι με τον κολλητο σε μαγαζι και πατε και παιρνετε ενα ποτο. Απεναντι καθεται μια αλλη κοπελα με καποιες φιλες της. Σε αυτην την περιπτωση αυτη η κοπελα, ειναι καπως πιο σεμνη και κομψη, σου βγαζει κατι αλλο, σκεφτεσαι “ωραια γυναικα, μου βγαζει κατι αγνο, μου αρεσει αλλα δεν μου βγαινει μονο να κανω σεξ μαζι της, μου βγαζει κατι για σχεση, για πιο σοβαρα πραγματα.”
Αν σου ακουγονται οικίες αυτες οι σκεψεις τοτε μεινε συντονισμενος γιατι θα περιγραψω ενα φαινομενο που εχει απασχολησει πολλους αντρες, συμπεριλαμβανομενου και εμενα. Το φαινομενο ειναι το συνδρομο Παναγιας-Πορνης και εχει μιλησει πρωτος για αυτο ο Φροιντ.
Το Εσωτερικό Φράγμα
Ο Φρόυντ λοιπον μιλησε για δύο δυνάμεις, α) την στοργη και β) την σεξουαλικη ορμη (παθος). Στα παιδια, η δυναμη της στοργής κυριαρχει και επηρεάζει το παιδι μεσα απο την σχεση με την μητερα. Οταν τα αγορια γινονται έφηβοι αρχιζουν να εχουν και σεξουαλικες ορμες. Καθως η μητερα ειναι το πρωτο θηλυκο με το οποιο σχετιζονται τα αγορια, οταν γινονται έφηβοι εχουν μια ερωτικη ταση προς εκεινη. Ωστοσο, η φυση φροντιζει ωστε οι αντρες να κατευθύνουν τις ορμές τους προς αλλες γυναικες. Ιδανικα, ο αντρας νιώθει τοσο στοργη οσο και σεξουαλικη ορμη προς την γυναικα που επιλεγει.
Συμβαίνει ωστόσο, αρκετά συχνά οι δυο δυναμεις να μην ενώνονται και να διαχωρίζονται. Πολλοι αντρες επιλεγουν γυναικες με τις οποιες νιώθουν εντονα την ορμή για σεξ ωστοσο δεν μπορουν να τις δουν για κατι πιο σοβαρο. Ενω αντιστροφα, μπορει να νιώθουν στοργη και αγαπη προς μια γυναικα (“να την βλεπουν σοβαρα”) αλλα να μην νιώθουν ερωτικη ελξη για αυτη.
Έτσι, οδηγούμαστε σε έναν αυτόματο διαχωρισμό: Από τη μία πλευρά, τοποθετούμε τις γυναίκες που εκτιμάμε σε ένα βάθρο αγνότητας, προορίζοντάς τες για το ρόλο της συντρόφου, αλλά για εκείνες η επιθυμία μας σταδιακά σβήνει. Από την άλλη, αναζητούμε την ένταση σε γυναίκες που δεν έχουν καμία ομοιότητα με τη μητρική φιγούρα, συχνά υποτιμώντας τες, γιατί μόνο έτσι νιώθουμε ελεύθεροι να εκφράσουμε τις φαντασιώσεις μας χωρίς ενοχές.
Αυτό το «σπάσιμο» στα δύο μας εμποδίζει να νιώσουμε ολοκληρωμένοι, καθώς καταλήγουμε να έχουμε είτε αγάπη χωρίς πάθος, είτε πάθος χωρίς πραγματική σύνδεση.
Πώς οι ταμπέλες μας παγιδεύουν
Από μικρή ηλικία, το περιβάλλον μας, η θρησκεία και η οικογένεια μας τροφοδοτούν με μια διχασμένη εικόνα για τη γυναίκα. Από τη μια έχουμε το πρότυπο της Εύας, που συμβολίζει τον πειρασμό και την πρόκληση, και από την άλλη το πρότυπο της Παναγίας, που συμβολίζει την απόλυτη αγνότητα και τη μητρότητα. Η επίδραση της οικογένειας είναι συχνά πολύ σημαντική. Είναι πιθανό, όταν ο πατέρας εξιδανικεύει τη μητέρα ως μια «άγια» και ασεξουαλική φιγούρα, ενώ η ίδια η μητέρα ίσως προβάλλει τη γυναικεία σεξουαλικότητα ως κάτι «ταπεινό», το παιδί να εσωτερικεύσει το μήνυμα ότι ο σεβασμός και η επιθυμία δύσκολα συνυπάρχουν στο ίδιο πρόσωπο. Υπάρχει περίπτωση αυτά τα δύο πρότυπα να τα εσωτερικεύσουμε χωρίς να το καταλάβουμε, με αποτέλεσμα να μεγαλώνουμε μαθαίνοντας να χωρίζουμε τις γυναίκες σε «αγνές» και “σεξουαλικές”
Αυτή η εκπαίδευση δημιουργεί στο μυαλό μας κάποιους αυτόματους κανόνες που λειτουργούν σαν φίλτρα. Καταλήγουμε να πιστεύουμε ότι μια γυναίκα δεν μπορεί να είναι ταυτόχρονα και σεξουαλική και καλή σύντροφος. Έτσι, μόλις γνωρίσουμε κάποια, το μυαλό μας βάζει αμέσως μια ετικέτα. Αν τη δούμε ως «γυναίκα για σπίτι», τη σεβόμαστε και τη φροντίζουμε, αλλά η σεξουαλική μας επιθυμία σιγά-σιγά σβήνει γιατί τη νιώθουμε πολύ “ιερή” για να την ποθήσουμε έντονα. Αντίθετα, αν τη δούμε μόνο σεξουαλικά, την υποτιμάμε ασυνείδητα και δυσκολευόμαστε να δεθούμε μαζί της συναισθηματικά.
Το τίμημα αυτού του διαχωρισμού το πληρώνουμε τελικά εμείς οι ίδιοι. Όταν λειτουργούμε με αυτές τις ταμπέλες, εγκλωβιζόμαστε σε σχέσεις που στερούνται πάθους ή σε εφήμερες επαφές που στερούνται ουσίας. Οι έρευνες είναι ξεκάθαρες: οι άνδρες που κουβαλούν αυτές τις πεποιθήσεις αναφέρουν τη χαμηλότερη ικανοποίηση στη ζωή τους, τόσο συναισθηματικά όσο και σεξουαλικά. Αν δεν καταφέρουμε να δούμε τη σύντροφό μας ως έναν ολοκληρωμένο άνθρωπο που έχει το δικαίωμα να είναι και στοργική και σεξουαλική, καταδικάζουμε τη σχέση μας σε μια μόνιμη δυσλειτουργία και τον εαυτό μας σε ένα αίσθημα ανικανοποίητου.
Τι μπορούμε να κάνουμε;
Το ταξίδι από τον διχασμό στην ενοποίηση δεν είναι πάντα εύκολο, αλλά είναι απαραίτητο για όποιον θέλει να ζήσει μια αληθινή σχέση. Το σύνδρομο «Παναγίας-Πόρνης» είναι ουσιαστικά ένας φόβος: ο φόβος ότι αν φέρουμε το πάθος μέσα στην αγάπη, θα την καταστρέψουμε .
Η λύση ξεκινά τη στιγμή που θα αποφασίσουμε να γκρεμίσουμε τα κουτάκια στο μυαλό μας. Σε αυτό το σημείο, οι συνεδρίες Γνωσιακής-Συμπεριφορικής Θεραπείας (CBT) μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά, καθώς μας επιτρέπουν να εντοπίσουμε αυτές τις πυρηνικές πεποιθήσεις, να αξιολογήσουμε κριτικά τις «ταμπέλες» που χρησιμοποιούμε και να τις αλλάξουμε προοδευτικά προς μια πιο υγιή στάση. Χρειάζεται να καταλάβουμε ότι η σύντροφός μας δεν είναι ούτε μια αγία που πρέπει να προστατευτεί από την επιθυμία, ούτε ένα αντικείμενο για εκτόνωση. Είναι ένας ολοκληρωμένος άνθρωπος .
Αυτή η ένωση είναι που φέρνει την πραγματική ικανοποίηση. Σημαίνει ότι μπορείς να κοιτάζεις την ίδια γυναίκα και να βλέπεις μέσα της τόσο την τρυφερή σύντροφο όσο και την ερωτική ερωμένη.
Σχετικά με τον συγγραφέα
Ο Θοδωρής είναι Ψυχολόγος που δραστηριοποιείται επαγγελματικά στη Θεσσαλονίκη, παρέχοντας ατομικές συνεδρίες συμβουλευτικής σε ενήλικες. Εξειδικεύεται στη διαχείριση ζητημάτων που αφορούν τις σχέσεις και τη σύνδεση, βοηθώντας τους ανθρώπους να ξεπεράσουν εσωτερικά και κοινωνικά εμπόδια για μια πιο ισορροπημένη και αληθινή ζωή.
Email: metaxastheodoros97@gmail.com
Social media: Linkedin – Instagram
ΠΡΟΣΟΧΗ:
Οι πληροφορίες που παρέχονται σε αυτό το άρθρο έχουν καθαρά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούν υποκατάστατο επαγγελματικής συμβουλής, διάγνωσης ή θεραπείας. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να θεωρηθούν οδηγός για αυτοδιάγνωση ή αυτοθεραπεία.
Εάν αντιμετωπίζετε οποιαδήποτε έντονη ψυχική δυσκολία, είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε έναν ειδικό ψυχικής υγείας. Μόνο ένας εξειδικευμένος επαγγελματίας μπορεί να πραγματοποιήσει διάγνωση και να σας παρέχει την κατάλληλη φροντίδα.
Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία -1018
